Corona virüsü salgını nedeniyle Avrupa başta olmak üzere bazı bölgelerde yeniden kısıtlamalar devreye sokulurken, uzmanlar aşı hazır olduğunda da maske kullanmak dahil temel önlemlerin sürdürülmesi gerektiğine vurgu yapıyor.
Sosyal mesafeyi koruma, sık sık el yıkama ve maske kullanma gibi Corona virüsüne karşı alınan başlıca önlemlerin ne kadar süre daha uygulamada kalacağı ise üretilen aşının etkililiğine de bağlı olacak.
Vanderbilt Üniversitesi Tıp Merkezi’nden bulaşıcı hastalıklar profesörü William Schaffner, aşının ilk etapta yüzde yüz etkili olmayabileceğini hatırlatarak, “Aşı muhtemelen bir zırh takımı niteliğinde olmayacak” diyor.
Son dönemlerde, özellikle Amerika’da sıklıkla kullanılan grip aşılarının etkililik oranı da yüzde 10 ile yüzde 60 arasında seyrediyor.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) Corona virüsü aşısının etkililiğiyle ilgili şart koyduğu en düşük oran ise yüzde 50.
FDA’in eski başkanlarından, Georgetown Üniversitesi’nde bulaşıcı hastalıklar uzmanı Jesse Goodman kısmen etkili olan bir Corona aşısının ön safta çalışanlar ya da sağlık sorunları bulunanlar gibi risk altındaki gruplara faydasının olabileceğini ancak nüfusun çoğunluğu için pek uygun olmayabileceğini belirterek, “Elbette 300 milyona yapmak istediğiniz aşı öyle bir aşı olamaz. Ve öyle bir aşıyı herkes olsa bile virüsün toplum içindeki yayılmasını önlemeye yeterli olmayacaktır” diyor.
Aşı olanlar taşıyıcı da olabilir
Uzmanlara göre olası bir Corona aşısı her ne kadar yüzde yüz etkili olmasa da virüse yakalananların hastalığı daha hafif atlatmasına yardımcı olabilecek. Ancak aşı olanların farkında olmadan virüsü yayma riski de sağlık uzmanlarının dikkat çektiği bir husus.
Bazı uzmanlara göre, hastalanmaktan koruyan ancak başkalarına virüsü bulaştırmasını önlemeyen bir aşı olabilecek “en kötü ihtimallerin başında” geliyor.
Aşının etkisi kişiye göre değişebilir
Aşının, virüsün bulaşmasını tamamen engellemeyip sadece belirtileri ortadan kaldırmasının mümkün olacağını belirten uzmanlar, hastalık belirtisi göstermeyen aşı olmuş kişilerin virüsü bulaştırma potansiyelinin bu salgını kontrol etmenin önündeki en büyük zorluk olduğu görüşünde.
Aşının herkes üzerinde aynı şekilde etkili olmayacağı da altı çizilen konular arasında yer alıyor.
Pittsburgh Üniversitesi Aşı Araştırma Merkezi Direktörü Paul Duprex aşının çocuklar, yetişkinler ve ileri yaştakiler üzerindeki etkisi arasında “çok büyük fark olabileceğini” söylüyor.
Aşının etkisinin daha önceden başka rahatsızlığı olanlarla etnisiteye göre de farklılık göstermesi bekleniyor.
Duprex’e göre “biyoloji siyah ve beyaz değil, epey gri bir şey”.
2021 yılının da büyük bölümü maskeyle geçebilir
Nüfusun büyük bir çoğunluğu aşı olduktan sonra maske kullanma ve sosyal mesafe gibi kuralların ancak zamanla kaldırılabileceği tahmin ediliyor. Ancak son anketlere göre olası bir Corona aşısını olacaklarını söyleyenlerin oranındaki düşüş ise aşının hazır olsa bile nüfusun önemli bir bölümüne yapılmasının uzun zaman alacağına işaret ediyor.
Öte yandan, virüse karşı bağışıklık kazananların ne kadar süre bu bağışıklığa sahip olacağı da bilinmiyor. Bu da, aşının da ne kadar süre etkisini koruyacağı konusunda belirsizlikleri beraberinde getiriyor.
Tüm bu etkenler göz önünde bulundurulduğunda da uzmanlar 2021 yılının da büyük bir bölümünün maske kullanarak geçeceği tahmin ediliyor.
