ALS hastalığı ile mücadele eden Suna Kıraç’ın vefatından sonra ALS ile ilgili olarak bazı konular merak ediliyor. Açılımı Amyotrofik Lateral Skleroz olan ALS hastalığı, beyinde ve omurilikte yer alan ve kasların hareketini sağlayan sinir hücrelerinin hasarı sonucunda meydana geliyor. ALS hastalığı nedir neden olur sorusunun sorulduğu hastalık sonucunda motor nöronları kaslara uyarı gönderemediğinde kaslarda güçsüzlük ortaya çıkıyor.
Suna Kıraç’ın uzun süredir mücadele ettiği ALS hastalığı, binlerce kişi tarafından araştırılmaya başlandı. ALS hastalığı nedir sorusu da gündeme geldi. “ALS hastalığı nasıl bir hastalıktır?” sorusuna cevap olarak ALS, istemli kas hareketinin kontrolünden sorumlu olan sinir hücrelerindeki hasardan kaynaklı bir nörolojik hastalıktır. ALS hastalığı ilerleyici bir hastalık olarak geçiyor ve uzmanlara göre belirtiler zaman içerisinde kötüleşebiliyor. Günümüzde hastalığın ilerleyişini durdurabilecek ve tam olarak tedavi sağlayabilecek bir seçenek bulunmadığı uzmanlar tarafından belirtilse de bu konuda araştırmaların devam ettiği kaydediliyor.
Uzmanlar, ALS hastalığının belirtilerinin her hastada aynı olmadığını belirtiyor. Uzmanlara göre erken dönemde genellikle kol ya da bacaklarda başlayan hastalıkta, kaslarda kramp, seğirme ve sertlik görülebildiği söyleniyor. Kaslardaki güçsüzlük nedeniyle konuşma ve yürüme konusunda da değişiklikler ortaya çıkabildiği aktarılıyor. Uzmanlara göre ALS’nin herhangi bir döneminde zihin ya da hafıza etkilenmiyor. Güçsüzlüğün elde başladığı durumlarda çay bardağı kaldırma ve kalem tutma gibi hareketlerde zorlanma oluşabildiği kaydediliyor.
Bacaklarda başladığı zaman ise yürürken takılma ya da yürümede güçlük oluşabildiği belirtiliyor. Hastalık son evrelerine gelene kadar hastaların günlük yaşamdaki gereksinimlerini kendileri karşılayabileceğine dikkat çekiliyor. Buna karşılık son evrelerde kaslar yoğun şekilde erimeye başladığı için hastanın yürümesinin, konuşmasının ve kollarını kullanmasının güçleşeceği aktarılıyor.
ALS hastalığı nedeni olarak vakaların %5 ile %10’unda kalıtım yolu ile ebeveynlerden aktarımın söz konusu olduğu belirtilirken geri kalan vakalar için tam olarak bir neden bulunamıyor. ALS hastalığı nasıl anlaşılır sorusuna cevap olarak hastalığın erken döneminde teşhis edilmesinin zor olduğu belirtiliyor. Bazı belirtilerin nörolojik hastalıkları taklit etmesinden dolayı diğer tüm durumları ekarte etmek adına çeşitli testler uygulanabiliyor. “ALS hastalığı nasıl tedavi edilir?” sorusuna yanıt olarak ise uzmanlara göre tedaviler sonucunda hastalığın oluşturduğu hasar düzeltilemese de belirtilerin ilerlemesi yavaşlatılabiliyor, komplikasyonlar önlenebiliyor ve hasta daha rahat hale getirilebiliyor. 2018 yılında hayatını kaybeden ünlü Fizikçi Stephen Hawking’e de 21 yaşında ALS teşhisi konmuştu.
